Sassari to drugie pod względem wielkości miasto Sardynii, położone w północno-zachodniej części wyspy. Choć wielu turystów traktuje je jedynie jako punkt przesiadkowy w drodze na plaże Alghero lub wybrzeże Capo Caccia, miasto to kryje w sobie autentyczny, włoski klimat, pozbawiony typowo turystycznego zgiełku. Jednodniowy spacer po starym mieście pozwala poznać wielowiekową tożsamość wyspy – od czasów tajemniczej cywilizacji nuragijskiej, przez hiszpańskie panowanie, aż po czasy współczesne. Poniższy przewodnik to praktyczny plan jednodniowej trasy, który prowadzi krok po kroku przez najciekawsze zakątki Sassari oraz jego najbliższej okolicy.
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Promy zarezerwujesz z DirectFerries.com
Najlepsze oferty na bilety lotnicze znajdziesz tutaj
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Piazza d’Italia – reprezentatywny plac i serce żywej Sassari
Jednodniową trasę zwiedzania Sassari najlepiej rozpocząć od miejsca, które stanowi architektoniczny i społeczny środek miasta. Piazza d’Italia to przestronny, XIX-wieczny plac o powierzchni ponad 14 tys. m2, stanowiący punkt odniesienia dla siatki miejskich ulic. Otoczony monumentalnymi budowlami w stylu neoclassico i neorenesansowym, reprezentuje okres, w którym Sassari dynamicznie rozwijało się po zjednoczeniu Włoch.
W samym centrum placu stoi monumentalny pomnik króla Wiktora Emanuela II, odsłonięty w 1899 roku. Najbardziej wzrok przyciąga jednak Palazzo della Provincia, elegancki pałac stanowiący siedzibę władz prowincji. Plac wyłożony jest jasną kostką, a okalające go kawiarnie stanowią idealne miejsce na poranne espresso przed rozpoczęciem intensywnego spaceru. To właśnie tutaj mieszkańcy zbierają się na tradycyjne passeggiata, czyli wieczorne przechadzki. Z Piazza d’Italia można łatwo przejść w stronę najstarszych kwartałów miejskich.
Dwugodzinna piesza wycieczka z przewodnikiem po Sassari to doskonały sposób na szybkie poznanie serca miasta. Trasa prowadzi przez najważniejsze punkty – elegancki Piazza d’Italia, Katedrę św. Mikołaja oraz słynną Fontannę Rosello. Przewodnik w ciekawy sposób przybliża historię sardyńskich tradycji i średniowiecznych zaułków.
Szczegóły i rezerwacja: sprawdź wycieczkę z przewodnikiem po centrum Sassari.
Katedra św. Mikołaja (Duomo di San Nicola) – barokowe arcydzieło starego miasta
Wchodząc w głąb plątaniny wąskich uliczek historycznego centrum, dociera się do najważniejszej świątyni w mieście. Katedra św. Mikołaja (Cattedrale di San Nicola) zachwyca przede wszystkim swoją fasadą w stylu baroku plateresco. Jest to także wybitny przykład wpływów hiszpańskich na Sardynii. Pierwotny kościół powstał w tym miejscu już w XII w. w stylu romańskim, jednak na przestrzeni stuleci był wielokrotnie przebudowywany.
Obecny wygląd fasady pochodzi z XVII wieku. Dodatkowo jest ona bogato zdobiona rzeźbami, gzymsami oraz nisze, w których umieszczono posągi świętych patronów miasta oraz samego św. Mikołaja. Wnętrze świątyni charakteryzuje się jednonawowym układem z bocznymi kaplicami i gotyckim sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Warto zwrócić też uwagę na ołtarz główny wykonany z marmuru oraz kryptę, w której spoczywają relikwie lokalnych męczenników. Katedra znajduje się przy kameralnym Piazza Duomo, stanowiąc cichy punkt na trasie spaceru.
Fontana del Rosello – historyczna fontanna i symbol miasta
Kierując się na północno-wschodnie obrzeża starego miasta, warto iść w stronę doliny Valle del Rosello, gdzie znajduje się najważniejszy symbol architektoniczny Sassari. Fontana del Rosello to późnorenesansowa fontanna wzniesiona w latach 1605–1606 przez genueńskich rzemieślników. Od wieków stanowiła ona główne źródło wody pitnej dla mieszkańców oraz miejsce pracy miejskich nosicieli wody (acquaioli).
Dodatkowo konstrukcja fontanny wykonana jest z białego i zielonkawego marmuru. Składa się z 2 nakładających się na siebie poziomów, na których umieszczono posągi symbolizujące cztery pory roku. Całość wieńczy rzeźba przedstawiająca św. Jerzego na koniu. Woda wypływa z paszcz dwunastu lwów umieszczonych u podstawy budowli. Fontanna del Rosello jest unikalnym zabytkiem inżynierii wodnej i sztuki renesansowej w skali całej Sardynii, trwale wpisanym w herb miasta.
Palazzo Ducale – barokowe pałac książęcy i obecny ratusz
Powracając do ścisłego centrum historycznego, przy Via Quesada znajduje się kolejny ciekawy obiekt architektury świeckiej. Palazzo Ducale wzniesiono pod koniec XVIII wieku przez Don Diego Manca, księcia Asinary. Jest on także uważany za jeden z najpiękniejszych barokowych pałaców na wyspie. Do budowy wykorzystano lokalny wapień, co nadaje elewacji charakterystyczny, ciepły odcień.
Fasada budynku charakteryzuje się symetrią, misternie zdobionymi obramowaniami okien oraz eleganckimi balkonami z kutej stali. Obecnie w Palazzo Ducale mieści się ratusz miejski (Comune di Sassari). Część wnętrz udostępniono dla zwiedzających. W piwnicach budynku można też oglądać dawne cysterny na wodę oraz ekspozycje muzealne poświęcone historii budynku i samemu miastu. Dziedziniec wewnętrzny stanowi świetny przykład osiemnastowiecznej architektury rezydencjonalnej.
Corso Vittorio Emanuele II – główny deptak idealny na włoski spacer
Główną osią komunikacyjną i handlową starego miasta jest ulica Corso Vittorio Emanuele II, która podąża śladem dawnego rzymskiego traktu. To tętniący życiem deptak, zamknięty dla ruchu kołowego. Wzdłuż ciągną się kamienice z różnych epok – od średniowiecznych kamieniczek z elementami stylu katalońsko-gotyckiego po eleganckie dziewiętnastowieczne budynki.
Spacer tą ulicą pozwala poczuć codzienny rytm życia mieszkańców. Znajdują się tu lokalne piekarnie, sklepiki z rzemiosłem, lodaciarnie oraz tradycyjne restauracje serwujące dania kuchni sardyńskiej. Przy Corso Vittorio Emanuele II mieści się również Teatro Civico, zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku. Niegdyś pełnił rolę głównej sceny operowej i teatralnej w mieście. To idealne miejsce na przerwe w zwiedzaniu i obiad.
Museo Nazionale G.A. Sanna – fascynująca podróż do czasów cywilizacji nuragijskiej
Dla osób chcących zgłębić najstarsze dzieje Sardynii, najważniejszym punktem wizyty w Sassari będzie Narodowe Muzeum Archeologiczne im. Giovanniego Antonio Sanny (Museo Nazionale G.A. Sanna). Jest to najważniejsza placówka muzealna w północnej części wyspy, w której zgromadzono tysiące eksponatów pochodzących z wykopalisk archeologicznych.
Ekspozycja obejmuje przedmioty od paleolitu, przez epokę neolitu, aż po czasy rzymskie i średniowiecze. Najcenniejszą część zbiorów stanowią zabytki związane z kulturą nuragijską, w tym charakterystyczne brązowe figurki (bronzietti) przedstawiające wojowników, kapłanów i zwierzęta, a także ceramika i broń. Muzeum prezentuje również znaleziska z fenickich i fenicko-kartagińskich osad na wybrzeżu. Zwiedzanie muzeum pozwala lepiej zrozumieć unikalną tożsamość archeologiczną wyspy przed wizytą w plenerowych stanowiskach nuragijskich.
Pinacoteca Nazionale di Sassari – bogata kolekcja malarstwa sardyńskiego i włoskiego
Miłośnicy sztuki sakralnej i nowożytnej powinni skierować swoje kroki do Narodowej Galerii Malarstwa (Pinacoteca Nazionale di Sassari), mieszczącej się w odrestaurowanym budynku dawnego kompleksu Camillo Bellieni przy Piazza Mazzotti. Jest to też największa galeria obrazów na Sardynii, prezentująca bogate zbiory malarstwa od średniowiecza po wiek XX.
Kolekcja obejmuje ponad cztery stałe sale wystawowe, w których można podziwiać dzieła mistrzów szkoły sardyńskiej, kunsztowne ołtarze tablicowe (retablos) z okresu panowania katalońsko-aragońskiego, a także dzieła malarzy włoskich, flamandzkich i hiszpańskich. Szczególną wartość mają osiemnastowieczne i dziewiętnastowieczne obrazy dokumentujące życie społeczne Sardynii oraz dzieła takich artystów jak Giuseppe Biasi czy Mario Sironi. To spokojne, niezwykle bogate merytorycznie miejsce na mapie kulturalnej miasta.
Muzeum Brygady Sassari (Museo Storico della Brigata Sassari) – militarna historia wyspy
Mieszczące się w koszarach Lamarmora przy Piazza Castello Muzeum Historyczne Brygady Sassari upamiętnia słynną jednostkę wojskową powołaną w 1915 roku, złożoną niemal wyłącznie z mieszkańców Sardynii. Brygada ta zasłynęła ze szczególnego męstwa podczas walk na froncie włosko-austriackim w czasie I wojny światowej.
W ekspozycji muzealnej zgromadzono oryginalne mundury, broń, odznaczenia, listy prywatne, zdjęcia oraz rekonstrukcje okopów z tamtego okresu. Muzeum w przejmujący sposób ukazuje nie tylko przebieg działań wojennych, ale również więź społeczną i kulturową, jaka łączyła żołnierzy z ich rodzinną wyspą. Wizyta w tym miejscu pozwala poznać ważny rozdział nowoczesnej historii Sardynii oraz zrozumieć, dlaczego nazwa „Brigata Sassari” budzi do dziś duży szacunek wśród lokalnej społeczności.
Parco di Monserrato – zabytkowy park i chwila odpoczynku w zieleni
Oddalony nieznacznie od ścisłego centrum zabytkowego, Parco di Monserrato to rozległy, XIX-wieczny park miejski o powierzchni około 6 hektarów, usytuowany na południowo-zachodnich obrzeżach Sassari. Pierwotnie tereny te stanowiły prywatną posiadłość szlachecką, jednak obecnie funkcjonują jako ogólnodostępna przestrzeń rekreacyjna.
Park zaprojektowano w stylu eklektycznym, łącząc elementy ogrodu włoskiego, romantycznego parku angielskiego oraz flory śródziemnomorskiej. Na jego terenie znajdują się monumentalne cyprysy, sosny, gaje oliwne oraz egzotyczne gatunki roślin. Wśród zieleni ukryte są zabytkowe obiekty architektoniczne, w tym neogotycka wieża, klasycystyczna świątynia oraz liczne fontanny i nymfajony. To doskonałe miejsce na odpoczynek od miejskiego zgiełku w drugiej połowie dnia.
Giardini Pubblici – miejski ogród w samym centrum
Dla tych, którzy preferują odpoczynek bez konieczności opuszczania centrum miasta, idealną propozycją są Giardini Pubblici (Ogrody Publiczne), położone w bezpośrednim sąsiedztwie Piazza d’Italia. Ten elegancki park miejski powstał w drugiej połowie XIX wieku i stanowi zielone płuca śródmieścia.
Ogród zachwyca starannie utrzymanymi alejkami, starymi drzewami (w tym imponującymi okazami fikusów i palm) oraz zabytkowymi fontannami. Znajduje się tu również kilka pomników dedykowanych wybitnym postaciom związanym z historią Sassari. Cieniste ławki dają ulgę w upalne, letnie popołudnia, a bliskość głównych ulic handlowych sprawia, że Ogrody Publiczne są naturalnym przystankiem podczas spaceru po miejskim centrum.
Piazza Castello – ślady dawnego zamku i centrum miejskiego życia
Trasa spaceru po Sassari nieuchronnie prowadzi przez Piazza Castello, plac o ogromnym znaczeniu historycznym i archeologicznym. To właśnie w tym miejscu w XIV wieku Aragończycy wznieśli potężny zamek (Castello d’Aragona), mający na celu kontrolę nad mieszkańcami miasta. Zamek został wyburzony pod koniec XIX wieku, co miało symbolizować otwarcie Sassari na nowoczesność.
W ostatnich latach, podczas prac archeologicznych pod nawierzchnią placu, odsłonięto dobrze zachowane podziemne pozostałości dawnego zamku, w tym fundamenty murów, baszty oraz korytarze. Część tych wykopalisk jest obecnie udostępniona do zwiedzania w formie podziemnej trasy turystycznej. Dziś Piazza Castello to również tętniące życiem miejsce spotkań, łączące dawne stare miasto z nowszą dzielnicą dziewiętnastowieczną.
Czy warto zobaczyć w Sassari w jeden dzień? Podsumowanie
Sassari to miasto o bogatej historii i wyrazistym charakterze, które doskonale sprawdza się jako cel jednodniowej wycieczki. Układ urbanistyczny pozwala na sprawne połączenie spaceru po historycznym centrum z wizytą w wysokiej klasy muzeach. Bliskość wyjątkowych obiektów archeologicznych, takich jak Altare Monte d’Accoddi, perły architektury romańskiej w Saccargia oraz piaszczystego wybrzeża Platamona, czyni ten rejon jednym z najbardziej zróżnicowanych pod kątem turystycznym w całej północnej Sardynii. Zaplanowanie trasy według powyższego schematu pozwala optymalnie wykorzystać czas i poznać najważniejsze walory stolicy prowincji.
Zobacz także: Jak znaleźć darmowe miejsca parkingowe przy najpopularniejszych plażach Sardynii – praktyczny przewodnik
Autorka: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim.
