Sardynia oferuje przybywającym na nią turystom o wiele więcej niż tylko wspaniałe plaże. Jest pełna historii, kultury i tradycji, które odkryte ujawniają jej niepowtarzalne, bogate i wspaniałe oblicze. Trzeba jednak wiedzieć gdzie szukać takich miejsc i na co w szczególności zwrócić uwagę. Odkryj Sardynię i przekonaj się co warto zwiedzić!
- w artykule znajdziesz podpowiedź najbardziej charakterystycznych punktów Sardynii, które świetnie prezentują miejscową historię, kulturę i tradycję;
- z nami odkryjesz niezwykły skarb sardyńskiej gminy Tarmatza (dowiedz się co to takiego) oraz poznasz nowe oblicze małej górskiej wioski Baunei;
- jeżeli chcesz naprawdę poznać dzieje Sardynii, warto skorzystać z wycieczek, które możesz zabukować z poziomu tego artykułu – szukaj ich w tekście. Na jedną z nich przyda się zdrowa wątroba…
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Booking.com lub przez discovercars.com
Promy zarezerwujesz z DirectFerries.com
Najlepsze oferty na bilety lotnicze znajdziesz tutaj
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Cagliari i jej historyczne centrum
Jakie miejsce byłoby lepsze do poznania kultury, historii i tradycji Sardynii, jeśli nie jej stolica, czyli Cagliari. Leży na południu wyspy, usiane niemal w całości stanowiskami archeologicznymi. Pełno tam również pięknych zabytków architektury sakralnej i muzeów. Szczególnie dobrym momentem na eksplorowanie miasta jest jesień i zima. Jest wówczas o wiele mniej turystów, a pogoda nadal sprzyja zwiedzaniu. Można zatem bez zbędnego tłoku podziwiać zabytki, porozmawiać z mieszkańcami i przyjrzeć się temu, jak naprawdę żyją.
Cagliari trudno byłoby zwiedzić w jeden zaledwie dzień. Lecz gdy nie ma na to czasu, Muzeum Archeologiczne w dzielnicy Castello, jest najlepszym wyborem. Znajduje się w pięknej części miasta, wręcz idealnej na spacer. Szczególnie interesująca jest zwłaszcza Via Santa Croce, które o zachodzie słońca wygląda niczym najlepsze zdjęcie z wakacyjnej pocztówki. Samo muzeum swoje początki datuje już na 1800 rok. Gdy to za sprawą wicekróla Carlo Felice i rycerza Lodovico Baylle utworzono Gabinet Archeologii i Historii Naturalnej z siedzibą w pałacu Viceregio. Przez lata zmian siedzib, wzbogacania zasobów i prac wykopaliskowych stało się jednym z najbogatszych i największych tego typu miejsc w całych Włoszech. Obecnie muzeum opiera się na płynnych wystawach, które zmieniają się cyklicznie, aby móc być dostępne dla wszystkich odwiedzających.
Placówka jest czynna codziennie od 9:30 do 19:30. Dokładny adres muzeum i położenie na interaktywnej mapie miasta: Piazza Arsenale, 1, 09124 Cagliari CA, Włochy.
Uwaga – wycieczka dla Ciebie! Warto skorzystać z tego 3-godzinnego spaceru z profesjonalnym przewodnikiem. Szlak wiedzie przez historyczne dzielnice Cagliari: Castello, Marina, Villanova i Stampace. Szczegóły znajdziesz pod tym adresem internetowym.
Odkryj Sardynię – Tramatza i jej wyjątkowy skarb
O kulturze i tradycji Sardynii nie świadczą jedynie jej zabytki, ale i bogata mocno zakorzeniona na wyspie kuchnia, różniąca się od tej typowo włoskiej z kontynentu. Mało kto wie, że produkowane jest tu znakomite wino o wysokiej jakości. Wytwarzane jest w tradycyjny sposób z długą, wielopokoleniową tradycją, a obszarem, który w szczególny sposób wyróżnia się pod tym względem, jest właśnie Tramatza.
To malowniczo położona gmina, licząca sobie niespełna 1000 mieszkańców w prowincji Oristano. Winnice wokół tej wioski oferują idealne tereny pod uprawę winorośli endemicznego szczepu vernaccia. Z którego wytwarza się trunek o tej samej nazwie. Produkowane są na Sardynii od ponad 3000 lat. Podobnie jak w całych Włoszech zajmując prestiżową pozycję między działalnością rolniczą na Sardynii.
Uwaga – wycieczka dla Ciebie! Winiarnie Tramatza oczywiście najlepiej zwiedzać w trakcie zorganizowanych wycieczek. Jedną z nich, podczas której przewidziano (a jakże) degustację wina i to z przystawkami, znajdziesz pod tym adresem internetowym.
Dzięki staraniom małych winiarni, tradycja produkcji wina na terenach Oristano jest wciąż kultywowana. Wszyscy chętni mogą nie tylko zobaczyć z bliska proces produkcji, ale i skorzystać z różnego rodzaju dni otwartych, połączonych z degustacją win. Ważną częścią takich miejsc jest również walor edukacyjny – za sprawą zrzeszenia małych przedsiębiorców w projekt Fattoria Didattica Sardegna, oferuje się różnego rodzaju ścieżki dydaktyczne. Kierowane dla wszystkich chcących przybliżyć sobie wiejską rzeczywistość i pobudzić ciekawość. Dotyczy to uprawy winorośli, zbiorów i produkcji wina, ale i oliwy z oliwek czy też mąki.
Nowe oblicze Baunei
Baunei to mała górska wioska w prowincji Ogliastra, znajdująca się na wysokości 480 m n.p.m. To właśnie tutaj leży nadmorski kurort Santa Maria Navarrese. W obszarze Genna Olidone stoi kościół św. Lussorio, a w małej wiosce Ardali ujrzysz ruiny budynków i sprzętów używanych w połowie XX wieku do wydobycia srebra w kopalniach.
Nie mniej interesujące jest również Muzeum Etnograficzne Sa Dommu Eccia, mieszczące się w średniowiecznym budynku z XIX wieku, w którym do lat 60-tych znajdowało się przedszkole. To wspaniałe miejsce oferuje ekspozycje różnych narzędzi, mebli i odzieży rozłożonych na dwóch piętrach. Odnaleźć można tu pomieszczenie, które idealnie odzwierciedla dawną kuchnię ze starym kominem, sypialnię, tkalnię czy nawet wewnętrzny dziedziniec. Ciekawe i godne uwagi są również liczne fotografie z epoki.
Baunei to również mekka miłośników regionalnych festiwali. Święto Santa Rita powstało z szacunku dla dawnych tradycji kobiet, a Culurgiones czci ravioli z serem i ziemniakami oraz słodycze su cunfettu.
Mało osób wie, że ta skromna i trudno dostępna gmina to również niebieska strefa. Jeden z zaledwie sześciu na świecie obszarów, w którym mieszkańcy żyją dłużej niż reszta świata. To zasługa bliskich więzi rodzinnych w społeczeństwie, które uważa za istotne opiekowanie się seniorami rodu, a także aktywnego trybu życia. To też jedno z miejsc, gdzie nadal dba się o tradycyjne rzemiosło, jak gwintowanie złota i srebra, wytwarzanie ceramiki, dywanów czy koców (tkaniny pochodzące z recyklingu).
Odkryj Sardynię – Santu Lussurgiu
Na zboczach masywu wulkanicznego Monti Ferru, na wysokości 500 m n.p.m., leży urocze Santu Lussurgia. Ukryte jest pośród dziewiczych lasów, źródeł i szlaków turystycznych. To jedno z tych miejsc, gdzie można odciąć się zupełnie od świata zewnętrznego i poczuć prawdziwy spokój. Od XIX do XX wieku było znanym ośrodkiem kulturalnym oraz letnią rezydencją szlachty i inteligencji. XVIII-wieczne palazzo, będące dziś Muzeum Techniki Chłopskiej z imponującą etnograficzną kolekcją, to tutejsze „must see”. Dokładny adres placówki: Via Deodato Meloni, 1, 09075 Santu Lussurgiu OR, Włochy.
Trasa zwiedzania zazwyczaj rozpoczyna się od źródeł mineralnych San Leonardo di Siete Fuentes oraz ukrytego w lesie romańskiego kościoła. Okoliczna przyroda jest bogata w różne gatunki roślin i zwierząt, w tym dęby ostrolistne, kasztanowce, jelenie, muflony i gryfy.
Ulice Santu Lussurgiu są charakterystyczne dla dawnej zabudowy – kręte i wąskie, a stojące przy nich domy zbudowane są z bazaltu i tufu. Wokół pełno jest starożytnych rzemieślniczych sklepów, słynących z dywanów, wyposażenia dla koni i przede wszystkim noży. To jedno z niewielu miejsc na Sardynii, gdzie tradycje wytwórcze są nadal żywe i stanowią istotną część lokalnej gospodarki. Ciekawym pod tym względem miejscem jest Vittorio Mura. Czyli laboratorium noży gdzie można z bliska obserwować cały proces wytwórczy, podobnie jak w sklepie Viale Azuni, gdzie dodatkowo można je kupić.
Jednym z najbardziej malowniczych festiwali ukazujących wspaniałą lokalną tradycję i kulturę jest karnawał Sa Carrela 'e Nanti. Show pełen jeźdźców na koniach wykonujących niesamowite wyczyny akrobatyczne. Zgodnie z tradycją muszą pochodzić wyłącznie z Lussurgii i obowiązkowo mieć maseczki lub malowane twarze. To widzowie jednak są nieodłączną częścią całego wydarzenia. Tłum podąża bowiem ulicami, zostawiając jedynie miejsce na przejazd koni w galopie. Wszyscy jedzą i piją w okolicznych restauracjach, barach i kantynach, bawiąc się i świętując do rana.
Oristano
Oristano to dość częsty kierunek turystyczny na Sardynii, ale nie wszyscy znają jego duże znaczenie kulturowe i historyczne. Pełne jest bowiem ładnych, zabytkowych kościołów. Tym, co wyróżnia to miasto na tle innych, jest sposób świętowania karnawału. To właśnie tutaj odbywa się największy festiwal na wyspie, mający swe początki w XIII wieku. Sartiglia odbywa się każdego roku w ostatnią niedzielę i wtorek karnawału. Jej uczestnicy noszą tradycyjne stroje i odgrywają średniowieczne potyczki, jazdę konną z elementami woltyżerki oraz wyścigi.
Prowincja Oristano słynie również z innych obchodów jak, np. Corsa degli Scalzi, czyli wyjątkowego biegu mężczyzn w różnym wieku ubranych na biało, związanych w pasie sznurami i z bosymi stopami, którzy mają przedstawiać Chrystusa. Bieg rozpoczyna się w Cabras i ciągnie na długości 7 km aż do wioski San Salvatore di Sinis na półwyspie. Rozpoczyna się zawsze poranną mszą i procesją ulicami miasta, a samemu biegowi zawsze towarzyszy niesienie figurki San Salvatore. Po ukończonym biegu wszyscy mieszkańcy świętują m.in. na festiwalu barweny, festiwalu pieczonej cefaliny i wieczorze muzycznym. Całość kończy pokaz sztucznych ogni w Corsa degli Scalzi.
Odkryj Sardynię – Starożytne miasto Tharros
Tharros jest jednym z najpiękniejszych miejsc do odwiedzenia na Sardynii, dla miłośników historii i archeologii. Położony jest w Capo San Marco na półwyspie Sinis w prowincji Oristano. Jego początki sięgają rządów Fenicjan zamieszkujących wyspę pomiędzy VIII a VII wiekiem p.n.e. Lecz to, co możemy podziwiać obecnie, jest dziełem nie tylko tego okresu, ale i późniejszych zmian, jakich dokonali m.in. Rzymianie, znacznie go zmieniając podczas przejęcia kontroli na Sardynii. W czasach rozkwitu chrześcijaństwa znacznie podupadło, mimo iż w 1071 roku było siedzibą biskupów. Późniejsze inwazje głównie ze strony Saracenów przyczyniły się do opuszczenia tego starożytnego miasta aż do momentu, gdy zostało kompletnie puste w XI wieku n.e.
Starożytne miasto pełne jest nuragijskich zabytków i stanowisk archeologicznych o szczególnym znaczeniu historycznym. Z których największym jest z pewnością wioska wzniesiona na najwyższym punkcie wzgórza Su Murru Mannu. Osada ta składa się w całości z chat zbudowanych na planie okręgu wykonanych z bazaltowych skał znajdujących się w okolicy. Ciekawym obiektem jest również odkryta w XX wieku przez G. Pesce Świątynia Tetrastyle pochodząca prawdopodobnie z I wieku p.n.e. wybudowana na wcześniej już istniejącej konstrukcji, z której nie pozostało zbyt wiele. W celach czysto turystycznych wybudowano natomiast dwie charakterystyczne kolumny pronaos i umieszczono na nich kapitele z alfabetu korynckiego.
Położenie kompleksu archeologicznego na mapie: SP6, 09072 Cabras OR, Włochy.
Wyjątkowe Cabras
Bogatą skarbnicą wiedzy o tradycji i historii Sardynii jest małe i niepozorne rybackie miasteczko Cabras położone 11 km od Oristano, na środkowo-zachodnim wybrzeżu wyspy. Obecnie największy rozgłos zyskało dzięki połowowi barweny i węgorza, a także produkcji ikry, czyli słynnego bottarga di muggine będącego lokalnym przysmakiem. Samo miasteczko nie jest szczególnie okazałe czy wyjątkowe, ale z pewnością przyciąga wspaniałymi i świeżymi owocami morza. Nie brak mu jednak śródziemnomorskiego klimatu uwydatniającego się pomiędzy wąskimi uliczkami i niskimi połączonymi ze sobą domami, niektórymi naprawdę starymi i wciąż wykonanymi z gliny i słomy. Pełno tu również drzew oliwnych i miejsc spotkań mieszkańców żyjących tu od pokoleń.
Cabras te również wspaniałe morze na odcinku blisko 30 km. Obejmuje jeden z najbardziej charakterystycznych widoków na Sardynii. Począwszy od wieży aragońskiej, poprzez osadę San Giovanni aż do półwyspu zamykającego Zatokę Oristano od północy. Półwysep Sinis i wyspa Mal di Ventre to również chroniony obszar morski. Same Cabras graniczy ze stawem o tej samej nazwie będącym jednym z najważniejszych mokradeł w Europie. To również miejsce występowania licznych gatunków ptaków w tym pięknych różowych flamingów.
Innym powodem, dla którego warto, jest się tu zatrzymać, jest małe muzeum archeologiczne Civico Marongiu znajdujące się w południowej części miasta. Główną atrakcją tego miejsca są Giganci z Mont’e Prama. Są to duże posągi pochodzące z czasów nuragicznych i przedstawiające łuczników, zapaśników i bokserów. Ich olbrzymią wartość przedstawia również fakt, iż do ich skompletowania należało zebrać ponad 5000 fragmentów. Co zajęło wiele lat poszukiwań i prac archeologicznych. Łączyły się one z długotrwałym procesem badań, dokumentacji i odrestaurowania polegającego początkowo na analizie pochodzenia składu i form degradacji powierzchni. W późniejszym czasie prowadzeniu dokumentacji prowadzącej w końcu do oczyszczania i ponownego ułożenia posągów.
Odkryj Sardynię – Mamoiada
W prowincji Nuoro, około 110 km na północ od Cagliari, leży tajemnicza gmina Mamoiada. Słynie ona z dwóch wyjątkowych rzeczy, a mianowicie tradycyjnego karnawału i niesamowitych znalezisk archeologicznych.
Karnawał Mamoiada jest jedną z najstarszych tradycji na Sardynii, a mamuthone i issohadores są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych masek karnawałowych. Mężczyźni, którzy się za nich przebierają, przeżywają istną metamorfozę. Muszą nosić na ramionach ciężkie i hałaśliwe dzwoneczki oraz mają na twarzach maski wykonane z drewna gruszy. Paradują w dwunastoosobowych grupach jak liczba miesięcy w roku. Ustawieni są w dwóch rzędach, a ich rytmiczny krok jest czymś pomiędzy tańcem, a procesją. Wszyscy, którzy nie mogą jednak obejrzeć tego niezwykłego spektaklu w karnawale, powinni z pewnością odwiedzić Muzeum Masek Śródziemnomorskich mieszczące się w mieście. Dokładny adres placówki: Piazza Europa, 15, 08024 Mamoiada NU, Włochy.
Jeśli chodzi o znaleziska archeologiczne, to obszar gminy Mamoiada jest wyjątkowo bogaty pod tym względem. Odnaleziono tu bowiem tajemnicze menhiry Sa Perda Pinta, będące wyjątkowymi formacjami, wygrawerowanymi na powierzchni, a wykonane między 3200 i 1800 rokiem p.n.e.
Niezwykła różnorodność i ilość pozostałości archeologicznych rozsianych po całym terytorium ukazują tę część wyspy od zupełnie innej strony. Nie można przejść obojętnie przy prehistorycznych menhirach Pedras fittas, grobowcach Domus de Janas wykutych w skale, a także Grobowcach Gigantów nuraghi, czy świętej studni zbudowanej z brązu.
